Zdrowie psychiczne, wellbeing, praca zdalna, klimat i podwykonawcy. Zobacz najważniejsze zmiany planowane w nowej wersji normy ISO 45001 i przygotuj się do aktualizacji systemu zarządzania BHP.
Aktualny stan prac:
- ✅ Obowiązuje: ISO 45001:2018 + Amd 1:2024
- 🔄 W opracowaniu: ISO/DIS 45001 (Draft International Standard)
- 📅 Przewidywana publikacja: 2027 r.
- 📅 Prawdopodobny okres przejściowy: 3 lata od publikacji
ISO 45001:2027 – jakie zmiany czekają organizacje i jak przygotować się do nowej normy?
Rewizja normy ISO 45001 będzie jedną z najważniejszych aktualizacji systemów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy w ostatnich latach. Choć podstawowe założenia normy pozostaną bez zmian, projekt nowej wersji przewiduje większy nacisk na zdrowie psychiczne pracowników, ryzyka psychospołeczne, kulturę bezpieczeństwa, wpływ zmian klimatu oraz zarządzanie pracą zdalną i hybrydową. Sprawdź, jakie zmiany są planowane i jak przygotować organizację do przejścia na nową wersję normy.
🔍 Największa zmiana filozofii normy:
ISO 45001:2018 = „bezpieczeństwo i zdrowie”
ISO 45001:2027 = „bezpieczeństwo + zdrowie + dobrostan + odporność organizacji”
To nie będzie rewolucja jak przejście z OHSAS 18001, ale bardzo wyraźne rozszerzenie zakresu zarządzania BHP.
Nowa norma ISO 45001:2027 – 10 kluczowych zmian, które wpłyną na Twoją firmę
Przez wiele lat systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy koncentrowały się przede wszystkim na eliminowaniu zagrożeń fizycznych oraz ograniczaniu liczby wypadków przy pracy. Jednak współczesne środowisko pracy zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Rosnąca liczba pracowników wykonujących obowiązki zdalnie, coraz większe znaczenie zdrowia psychicznego, zmiany klimatyczne czy dynamiczny rozwój nowych technologii sprawiają, że tradycyjne podejście do BHP przestaje być wystarczające.
Właśnie dlatego Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) pracuje nad aktualizacją normy ISO 45001. Choć publikacja nowej wersji planowana jest dopiero na 2027 rok, już dziś wiadomo, że organizacje będą musiały spojrzeć na bezpieczeństwo pracowników znacznie szerzej niż dotychczas.
Co ważne, nie będzie to rewolucja porównywalna z przejściem z OHSAS 18001 na ISO 45001. Firmy posiadające dobrze funkcjonujący system zarządzania BHP mają solidne fundamenty. Jednak nowe wymagania mogą wymagać aktualizacji procesów, dokumentacji oraz sposobu zarządzania ryzykiem.
Zobacz też: Jak uzyskać Certyfikat ISO 45001
Poznaj 10 najważniejszych zmian, które mogą wpłynąć na funkcjonowanie Twojej organizacji.
1. Zdrowie psychiczne stanie się pełnoprawnym elementem systemu BHP
Dotychczas wiele organizacji traktowało kwestie stresu, przeciążenia pracą czy wypalenia zawodowego jako zagadnienia z obszaru HR. Projekt nowej normy wskazuje jednak, że zdrowie psychiczne pracowników będzie integralnym elementem systemu zarządzania BHP.
Oznacza to konieczność identyfikowania zagrożeń psychospołecznych, monitorowania ich wpływu na pracowników oraz wdrażania działań zapobiegawczych.
2. Wellbeing pracowników zyska strategiczne znaczenie
Nowe podejście do bezpieczeństwa pracy wykracza poza sam brak wypadków. Coraz większe znaczenie będzie miał dobrostan pracowników, obejmujący zarówno aspekty fizyczne, psychiczne, jak i społeczne.
Organizacje będą musiały wykazać, że tworzą środowisko pracy wspierające zdrowie, zaangażowanie i efektywność zespołu.
3. Ryzyka psychospołeczne będą oceniane równie dokładnie jak zagrożenia fizyczne
Hałas, maszyny czy substancje chemiczne od lat znajdują się w ocenach ryzyka zawodowego. W przyszłości podobną wagę mogą zyskać takie czynniki jak:
- nadmierne obciążenie pracą,
- presja czasu,
- konflikty interpersonalne,
- mobbing,
- brak równowagi między życiem zawodowym a prywatnym.
Dla wielu organizacji będzie to jedna z największych zmian praktycznych.
4. Praca zdalna i hybrydowa trafi do centrum uwagi audytorów
Jeszcze kilka lat temu niewiele firm uwzględniało home office w systemach zarządzania BHP. Dziś jest to codzienność dla milionów pracowników.
Nowa norma prawdopodobnie będzie wymagała oceny ryzyka związanego z pracą wykonywaną poza siedzibą firmy, uwzględniając kwestie ergonomii, organizacji pracy oraz dobrostanu psychicznego pracowników.
5. Zmiany klimatyczne wpłyną na wymagania BHP
Coraz częstsze fale upałów, gwałtowne zjawiska pogodowe i ekstremalne warunki atmosferyczne stają się realnym zagrożeniem dla wielu branż.
Organizacje będą musiały analizować wpływ zmian klimatu na bezpieczeństwo pracowników oraz przygotowywać odpowiednie działania zapobiegawcze.
Szczególnie dotyczy to firm budowlanych, logistycznych, produkcyjnych oraz przedsiębiorstw zatrudniających pracowników terenowych.
6. Kultura bezpieczeństwa stanie się kluczowym wskaźnikiem dojrzałości organizacji
Coraz mniej uwagi będzie poświęcane samej dokumentacji, a coraz więcej rzeczywistym zachowaniom i postawom pracowników oraz kierownictwa.
Audytorzy będą chcieli zobaczyć, czy bezpieczeństwo jest faktycznie częścią kultury organizacyjnej, czy jedynie formalnym wymaganiem systemowym.
7. Zarząd będzie musiał aktywniej angażować się w BHP
W nowej wersji normy jeszcze większy nacisk zostanie położony na przywództwo.
Najwyższe kierownictwo będzie musiało nie tylko zatwierdzać politykę BHP, ale również aktywnie uczestniczyć w działaniach związanych z bezpieczeństwem pracy, analizować wyniki i wspierać rozwój kultury bezpieczeństwa.
8. Podwykonawcy i dostawcy znajdą się pod większym nadzorem
W wielu organizacjach znaczną część prac wykonują firmy zewnętrzne. Dlatego coraz większego znaczenia nabiera kontrola nad bezpieczeństwem podwykonawców.
Przyszłe wymagania mogą obejmować bardziej szczegółową ocenę ryzyk związanych z działalnością kontraktorów oraz skuteczniejsze monitorowanie ich działań.
9. Zarządzanie zmianą stanie się jednym z najważniejszych procesów
Nowe technologie, reorganizacje, automatyzacja procesów czy wdrażanie sztucznej inteligencji mogą wpływać na bezpieczeństwo pracowników.
Dlatego organizacje będą musiały wykazywać, że każda istotna zmiana jest analizowana pod kątem potencjalnych zagrożeń i szans dla systemu BHP.
10. BHP zostanie mocniej powiązane z ESG i odpornością organizacji
Coraz więcej firm raportuje kwestie środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym (ESG). Projekt nowej normy wskazuje, że bezpieczeństwo i zdrowie pracowników będą coraz silniej powiązane z odpowiedzialnym zarządzaniem organizacją.
BHP przestanie być wyłącznie obszarem operacyjnym, a stanie się jednym z elementów budowania długoterminowej odporności i zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstwa.
📊 Tabela: ISO 45001:2018 vs projekt ISO 45001:2027
📊 Tabela: ISO 45001:2018 vs projekt ISO 45001:2027
| Rozdział normy | ISO 45001:2018 | Projekt ISO 45001:2027 | Co to oznacza w praktyce? |
|---|---|---|---|
| 4. Kontekst organizacji | Analiza czynników wewnętrznych i zewnętrznych. | Dodano obowiązek uwzględnienia zmian klimatu, nowych modeli pracy i szerszych oczekiwań interesariuszy. | Trzeba będzie wykazać, że firma analizuje np. upały, ekstremalne warunki pogodowe, pracę zdalną, AI, oczekiwania ESG. |
| 4.2 Potrzeby i oczekiwania stron zainteresowanych | Głównie pracownicy, organy, klienci. | Silniejszy nacisk na różnorodność pracowników, podwykonawców i pracowników zdalnych. | Należy analizować potrzeby różnych grup: wiek, płeć, niepełnosprawność, forma zatrudnienia. |
| 5.1 Przywództwo i zaangażowanie | Kierownictwo ma zapewnić skuteczność systemu. | Kierownictwo ma aktywnie odpowiadać za wyniki BHP i kulturę bezpieczeństwa. | Audytor będzie oczekiwał dowodów realnego zaangażowania zarządu, a nie tylko podpisanej polityki. |
| 5.4 Konsultacje i udział pracowników | Wymagany udział pracowników. | Rozszerzenie na aktywną partycypację wszystkich grup pracowników, w tym kontraktorów i pracowników zdalnych. | Potrzebne będą lepsze mechanizmy zgłaszania zagrożeń i udziału w ocenie ryzyka. |
| 6.1 Działania dotyczące ryzyk i szans | Identyfikacja zagrożeń BHP. | Wyraźne rozszerzenie o ryzyka psychospołeczne i organizacyjne. | Ocena ryzyka będzie musiała obejmować stres, wypalenie, przeciążenie, mobbing, izolację. |
| 6.1.2 Identyfikacja zagrożeń | Głównie zagrożenia fizyczne, chemiczne, biologiczne, ergonomiczne. | Dodane zagrożenia psychospołeczne, cyfrowe i związane z nowymi technologiami. | Trzeba będzie analizować wpływ AI, automatyzacji, monitoringu cyfrowego, pracy hybrydowej. |
| 6.1.3 Wymagania prawne | Identyfikacja wymagań prawnych. | Bez dużych zmian. | Raczej doprecyzowanie integracji z innymi systemami zarządzania. |
| 6.1.4 Planowanie działań | Planowanie działań dla ryzyk i szans. | Większy nacisk na zarządzanie zmianą i odporność organizacji. | Ocena wpływu reorganizacji, nowych technologii, kryzysów i zakłóceń na BHP. |
| 7.2 Kompetencje | Kompetencje związane z BHP. | Możliwe rozszerzenie o kompetencje dotyczące zdrowia psychicznego i zarządzania ryzykiem psychospołecznym. | Kierownicy mogą wymagać szkoleń z rozpoznawania przeciążenia i stresu. |
| 7.4 Komunikacja | Komunikacja wewnętrzna i zewnętrzna. | Silniejszy nacisk na transparentną komunikację i kulturę zgłaszania problemów. | Ważne będą anonimowe zgłoszenia, feedback i komunikacja z kontraktorami. |
| 8.1 Planowanie i nadzór operacyjny | Nadzór nad procesami i zagrożeniami. | Znacznie większy nacisk na pracę zdalną, hybrydową i działania podwykonawców. | Firmy będą musiały wykazać kontrolę nad bezpieczeństwem poza zakładem pracy. |
| 8.1 Zarządzanie zmianą | Jest obecne, ale często traktowane formalnie. | Ma stać się jednym z kluczowych wymagań. | Każda większa zmiana organizacyjna będzie wymagała oceny wpływu na BHP. |
| 8.1 Outsourcing i kontraktorzy | Nadzór nad wykonawcami. | Rozszerzony zakres odpowiedzialności za łańcuch dostaw i partnerów zewnętrznych. | Większa liczba wymagań dotyczących oceny i monitorowania podwykonawców. |
| 8.2 Gotowość i reagowanie na awarie | Awarie, pożary, wypadki. | Dodano odporność organizacji, pandemie, cyberzagrożenia i zakłócenia działalności. | Plany awaryjne będą musiały uwzględniać szersze scenariusze kryzysowe. |
| 9.1 Monitorowanie i pomiary | Monitorowanie wyników BHP. | Większy nacisk na wskaźniki zdrowia, dobrostanu i skuteczności działań. | Same wskaźniki wypadkowości mogą już nie wystarczyć. |
| 9.2 Audyt wewnętrzny | Audyt zgodności systemu. | Audyt skuteczności kultury bezpieczeństwa i nowych obszarów ryzyka. | Audytorzy będą pytać o psychospołeczne aspekty pracy. |
| 9.3 Przegląd zarządzania | Ocena funkcjonowania systemu. | Silniejsze powiązanie z wynikami biznesowymi, ESG i odpornością organizacji. | BHP ma być elementem strategicznego zarządzania firmą. |
| 10.2 Niezgodności i działania korygujące | Analiza przyczyn i działania korygujące. | Bez rewolucji, ale większy nacisk na skuteczność i zapobieganie powtarzalnym problemom. | Więcej oczekiwań dotyczących mierzenia efektywności działań. |
| 10.3 Doskonalenie ciągłe | Ciągłe doskonalenie systemu BHP. | Rozszerzenie na ciągłe doskonalenie zdrowia, dobrostanu i odporności organizacji. | System ma wspierać nie tylko brak wypadków, ale także zdrowe i zrównoważone środowisko pracy. |
Co raczej się nie zmieni?
Struktura HLS (High Level Structure) pozostanie zachowana. Układ rozdziałów będzie bardzo podobny do ISO 45001:2018. Nadal obowiązywać będzie podejście oparte na ryzyku i cykl PDCA. Nie przewiduje się rewolucji porównywalnej do przejścia z OHSAS 18001 na ISO 45001.
Czy warto przygotowywać się już teraz?
Zdecydowanie tak. Chociaż ostateczna wersja normy nie została jeszcze opublikowana, kierunek zmian jest już dobrze widoczny.
Jeżeli Twoja firma ma certyfikat ISO 45001:2018, warto już zacząć:
- analizować ryzyka psychospołeczne,
- rozwijać programy wellbeingowe,
- uwzględniać wpływ zmian klimatu na BHP,
- przeglądnąć nadzór nad podwykonawcami,
- przygotować ocenę ryzyka dla pracy zdalnej i hybrydowej.
Największym wyzwaniem nie będzie bowiem aktualizacja dokumentacji, lecz zmiana sposobu myślenia o bezpieczeństwie pracy. ISO 45001:2027 pokazuje wyraźnie, że nowoczesne BHP to nie tylko ochrona przed wypadkami, ale także troska o zdrowie, dobrostan i długofalową efektywność pracowników.
🔥 Najważniejsze nowe obszary – prawdopodobieństwo zmian
🟢 Bardzo prawdopodobne (niemal pewne)
✅ Zdrowie psychiczne i ryzyka psychospołeczne
✅ Wellbeing pracowników
✅ Klimat i odporność organizacji
✅ Praca zdalna i hybrydowa
✅ Silniejsze przywództwo i kultura bezpieczeństwa
✅ Rozszerzony nadzór nad podwykonawcami
✅ Większa integracja z ESG i innymi normami ISO
🟡 Prawdopodobne, ale szczegóły mogą się zmienić
🔶 Wymagania dotyczące AI i cyfryzacji
🔶 Dodatkowe wskaźniki dobrostanu
🔶 Bardziej szczegółowe wymagania dotyczące różnorodności i inkluzywności
🔶 Rozszerzone wymagania dotyczące odporności kryzysowej
🔴 Mało prawdopodobne
❌ Zmiana całej struktury normy
❌ Rezygnacja z podejścia opartego na ryzyku
❌ Rezygnacja z cyklu PDCA
❌ Całkowicie nowe rozdziały normy
❌ Rewolucyjne wymagania dokumentacyjne
📌 Co audytor prawdopodobnie będzie sprawdzał po publikacji 2027?
🔹 Obszar 1 – Ryzyko psychospołeczne
Czy organizacja:
- ocenia stres i przeciążenie pracą?
- monitoruje absencję i wypalenie?
- ma działania prewencyjne?
- szkoli kierowników?
🔹 Obszar 2 – Praca hybrydowa
Czy organizacja:
- oceniła ryzyka home office?
- zapewnia ergonomię?
- określiła zasady komunikacji i nadzoru?
🔹 Obszar 3 – Klimat
Czy organizacja:
- analizuje wpływ wysokich temperatur?
- ma procedury dla ekstremalnych warunków pogodowych?
- ocenia wpływ klimatu na pracowników terenowych?
🔹 Obszar 4 – Kultura bezpieczeństwa
Czy kierownictwo:
- uczestniczy w działaniach BHP?
- analizuje wskaźniki?
- angażuje pracowników?
- reaguje na zgłoszenia?
Co czeka firmy wg projektu ISO 45001:2027?
Największy wysiłek czeka firmy w trzech obszarach:
1️⃣ Ocena ryzyka psychospołecznego
To będzie prawdopodobnie największa praktyczna zmiana. Wiele firm ma dziś ocenę ryzyka psychospołecznego tylko formalnie. Po nowelizacji będzie trzeba pokazać realny proces identyfikacji, monitorowania i działań korygujących.
2️⃣ Zarządzanie podwykonawcami
Szczególnie budownictwo, produkcja, logistyka i energetyka będą musiały mocniej dokumentować nadzór nad firmami zewnętrznymi.
3️⃣ Zaangażowanie najwyższego kierownictwa
Audytorzy prawdopodobnie będą dużo bardziej szczegółowo oceniać rolę zarządu w systemie BHP, podobnie jak dzieje się to obecnie w dojrzałych systemach ISO 9001 i ISO 14001.
Podsumowanie zmian w skrócie
👉 „Mniej biurokracji, więcej realnego zarządzania zdrowiem, dobrostanem i odpornością organizacji”.
Największe nowe wymagania będą dotyczyć:
- 🧠 zdrowia psychicznego
- 😓 stresu i wypalenia
- 🏠 pracy zdalnej i hybrydowej
- 🌡️ wpływu zmian klimatu
- 👥 różnorodności pracowników
- 🏗️ podwykonawców i łańcucha dostaw
- 📈 kultury bezpieczeństwa i roli zarządu
- 🛡️ odporności organizacji na kryzysy
📌 W praktyce firma posiadająca dziś dobrze wdrożone ISO 45001:2018 będzie miała prawdopodobnie ok. 70–80% wymagań już spełnionych. Największe luki pojawią się zwykle w: ocenie ryzyk psychospołecznych, zarządzaniu wellbeing, analizie wpływu klimatu na BHP, nadzorze nad pracą zdalną oraz mierzeniu kultury bezpieczeństwa.