Certyfikat AQAP 2110 potwierdza, że system zarządzania jakością przedsiębiorstwa został oceniony w odniesieniu do wymagań sojuszniczej publikacji NATO dotyczącej zapewnienia jakości w projektowaniu, pracach rozwojowych i produkcji. Certyfikacja AQAP ma szczególne znaczenie dla firm realizujących lub planujących kontrakty obronne, w których wymagane jest potwierdzenie zgodności systemu jakości.
Instytut Kształcenia Menadżerów Jakości (IKMJ) pomaga przedsiębiorstwom przygotować się do certyfikacji AQAP – od analizy wymagań i oceny istniejącego systemu ISO 9001, przez dostosowanie dokumentacji i procesów, po audyt wewnętrzny oraz przygotowanie do oceny certyfikacyjnej.
W ramach współpracy oferujemy:
- analizę wymagań AQAP i ocenę gotowości organizacji;
- audyt wstępny i identyfikację luk;
- wdrożenie lub dostosowanie systemu zarządzania jakością;
- przygotowanie dokumentacji systemowej i kontraktowej;
- szkolenia pełnomocników, audytorów i personelu;
- audyt wewnętrzny przed certyfikacją;
- wsparcie organizacyjne podczas przygotowań do audytu certyfikacyjnego.
Co to jest certyfikat AQAP?
Certyfikat AQAP jest dokumentem potwierdzającym wynik oceny systemu zarządzania jakością organizacji w odniesieniu do określonej publikacji NATO.
Jednym z najczęściej stosowanych standardów jest AQAP 2110, oparty na wymaganiach ISO 9001 i uzupełniony o dodatkowe wymagania jakościowe charakterystyczne dla kontraktów obronnych.
Dotyczą one między innymi:
- nadzorowania wymagań kontraktowych;
- zarządzania ryzykiem;
- planowania jakości;
- zarządzania konfiguracją wyrobów;
- nadzorowania dostawców i podwykonawców;
- identyfikowalności oraz kontroli jakości;
- zarządzania niezgodnościami;
- współpracy w zakresie rządowego zapewnienia jakości (GQA).
Należy rozróżnić trzy pojęcia:
Spełnienie wymagań AQAP oznacza, że organizacja stosuje odpowiednie wymagania systemu zarządzania jakością i kontraktu.
Certyfikacja AQAP oznacza przeprowadzenie oceny przez jednostkę certyfikującą i wydanie certyfikatu po pozytywnym zakończeniu właściwego procesu.
Rządowe zapewnienie jakości (GQA) jest odrębnym procesem związanym z nadzorowaniem jakości w odpowiednich kontraktach obronnych.
Posiadanie certyfikatu AQAP nie zastępuje automatycznie obowiązków wynikających z konkretnego zamówienia ani działań GQA, jeżeli mają one zastosowanie.
Szczegółowe informacje o publikacjach NATO znajdziesz na stronie AQAP – wymagania NATO, wdrożenie i certyfikacja.
Kto powinien uzyskać certyfikat AQAP?
Certyfikacja AQAP jest szczególnie przydatna dla przedsiębiorstw działających w sektorze obronnym i uczestniczących w łańcuchach dostaw wyrobów oraz usług na potrzeby wojska.
W zależności od zakresu działalności i wymagań kontraktowych certyfikacja może dotyczyć:
- producentów uzbrojenia i sprzętu wojskowego;
- dostawców komponentów i podzespołów;
- przedsiębiorstw projektowych i inżynieryjnych;
- producentów urządzeń elektronicznych i technicznych;
- przedsiębiorstw realizujących remonty i usługi techniczne;
- podwykonawców kontraktów obronnych;
- firm planujących rozpoczęcie współpracy z dostawcami Wojska Polskiego i NATO.
Czy certyfikat AQAP jest obowiązkowy?
Nie każdy przedsiębiorca dostarczający wyroby lub usługi dla wojska musi posiadać certyfikat AQAP.
Obowiązek stosowania określonych wymagań jakościowych lub przedstawienia certyfikatu może wynikać z dokumentacji postępowania, warunków zamówienia albo umowy.
Nie należy jednak utożsamiać wymogu stosowania AQAP z bezwarunkowym obowiązkiem posiadania certyfikatu AQAP.
Przed przystąpieniem do certyfikacji warto ustalić:
- czy zamawiający wymaga certyfikatu systemu zarządzania jakością;
- jaka publikacja AQAP została wskazana;
- czy określono konkretne wydanie dokumentu;
- jakie wymagania dotyczą jednostki certyfikującej;
- czy wymagany jest certyfikat akredytowany lub uznawany w określonym systemie;
- jaki zakres działalności powinien obejmować certyfikat.
Przykład: Firma posiada ISO 9001 i zamierza dostarczać elementy mechaniczne producentowi sprzętu wojskowego. Główny wykonawca może wymagać stosowania AQAP 2110, ale sposób potwierdzania zgodności powinien wynikać z odpowiednich warunków kontraktowych.
W takim przypadku przed zamówieniem certyfikacji należy ustalić, czy posiadany system wymaga rozszerzenia oraz jaki dokument będzie akceptowany przez zamawiającego.
Certyfikat AQAP 2110 a ISO 9001 – czym się różnią?
AQAP 2110 opiera się na wymaganiach systemu zarządzania jakością ISO 9001 i uzupełnia je o dodatkowe wymagania NATO.
| Obszar | Certyfikat ISO 9001 | Certyfikat AQAP 2110 |
|---|---|---|
| Podstawa oceny | ISO 9001 | AQAP 2110, w tym wymagania ISO 9001 i wymagania dodatkowe NATO |
| Główne zastosowanie | Organizacje różnych branż | Dostawcy realizujący odpowiednie kontrakty obronne |
| Zarządzanie ryzykiem | Podejście oparte na ryzyku | Dodatkowe wymagania dotyczące ryzyka kontraktowego |
| Zarządzanie konfiguracją | W zakresie mającym zastosowanie | Dodatkowe wymagania dotyczące kontroli konfiguracji |
| Planowanie jakości | Wymagania dotyczące planowania procesów | Dodatkowe wymagania jakościowe właściwe dla kontraktów |
| Podwykonawcy | Nadzór nad dostawcami zewnętrznymi | Dodatkowe wymagania dotyczące przekazywania wymagań i nadzoru |
| GQA | Nie jest elementem ogólnej certyfikacji ISO 9001 | Uwzględnienie odpowiednich wymagań AQAP dotyczących GQA |
Czy do certyfikacji AQAP konieczny jest certyfikat ISO 9001?
Nie w każdym przypadku.
Należy odróżnić obowiązek spełnienia wymagań systemu zarządzania jakością zgodnego z ISO 9001 od posiadania osobnego certyfikatu ISO 9001.
Jeżeli przedsiębiorstwo posiada już prawidłowo funkcjonujący system ISO 9001, może on stanowić podstawę dostosowania do dodatkowych wymagań AQAP 2110.
Zakres niezbędnych prac najlepiej ustalić przez analizę luk.
Jak uzyskać certyfikat AQAP 2110?
Uzyskanie certyfikatu AQAP wymaga odpowiedniego przygotowania systemu zarządzania jakością oraz przejścia procesu oceny prowadzonego przez jednostkę certyfikującą.
Proces można podzielić na sześć etapów.
1. Określenie właściwych wymagań AQAP
Przed rozpoczęciem certyfikacji należy ustalić odpowiednią publikację i zakres działalności, który ma zostać objęty certyfikatem.
Weryfikacji wymagają również dodatkowe wymagania zamawiającego oraz kryteria uznawania certyfikatów.
2. Analiza luk i ocena istniejącego systemu
Następnie sprawdza się, czy przedsiębiorstwo posiada odpowiednie procesy, dokumentację, kompetencje i zapisy wymagane do wykazania zgodności.
Organizacja posiadająca ISO 9001 może wykorzystać funkcjonujący system jako podstawę dalszych prac.
3. Wdrożenie lub dostosowanie systemu zarządzania jakością
Na podstawie wyników analizy luk należy wdrożyć niezbędne rozwiązania, usunąć zidentyfikowane braki i zapewnić skuteczne stosowanie wymagań AQAP.
Dostosowanie może obejmować dokumentację, zarządzanie ryzykiem, konfiguracją, nadzór nad dostawcami oraz wymagania kontraktowe.
4. Audyt wewnętrzny AQAP
Przed certyfikacją warto przeprowadzić audyt wewnętrzny, który pozwoli sprawdzić zgodność i skuteczność funkcjonującego systemu.
Wyniki audytu stanowią podstawę do podjęcia działań korygujących.
Audyt AQAP – audyt wewnętrzny i analiza luk
5. Audyt certyfikacyjny
Po przygotowaniu organizacja przystępuje do procesu certyfikacji prowadzonego przez wybraną jednostkę certyfikującą.
W typowym modelu certyfikacji systemów zarządzania ocena obejmuje:
Fazę I – ocenę przygotowania organizacji i dokumentacji.
Jednostka weryfikuje między innymi zakres systemu, dokumentację i gotowość do dalszej oceny.
Fazę II – ocenę funkcjonowania systemu w praktyce.
Audytorzy sprawdzają stosowane procesy, kompetencje personelu, zapisy i dowody potwierdzające spełnienie wymagań.
W przypadku wykrycia niezgodności organizacja może być zobowiązana do podjęcia odpowiednich działań korygujących.
6. Wydanie certyfikatu AQAP
Po pozytywnym zakończeniu oceny i spełnieniu warunków programu certyfikacyjnego jednostka podejmuje decyzję dotyczącą wydania certyfikatu.
Zakres certyfikatu, okres jego ważności oraz zasady nadzoru wynikają z programu i umowy z jednostką certyfikującą.
Warto pamiętać: IKMJ przygotowuje przedsiębiorstwo do certyfikacji, natomiast audyt certyfikacyjny i decyzja o wydaniu certyfikatu należą do jednostki certyfikującej.
Kto wydaje certyfikat AQAP?
Certyfikat AQAP wydaje jednostka certyfikująca przeprowadzająca ocenę systemu zarządzania jakością zgodnie z określonym programem certyfikacyjnym.
Wybierając jednostkę, należy zwrócić uwagę na zakres certyfikacji, doświadczenie w ocenie systemów AQAP, zasady nadzoru oraz status akredytacyjny.
Jedną z jednostek oferujących certyfikację AQAP 2110 jest CertCom – jednostka certyfikująca systemy zarządzania AQAP.
Przed wyborem jednostki warto potwierdzić, czy certyfikat wydawany w danym programie będzie spełniał wymagania konkretnego zamawiającego, szczególnie w zakresie akredytacji i uznawania certyfikatów.
IKMJ wspiera organizacje w przygotowaniu do certyfikacji. Wybór jednostki certyfikującej i decyzja o wydaniu certyfikatu pozostają odrębnymi elementami procesu.
Ile jest ważny certyfikat AQAP?
W wielu programach certyfikacji systemów zarządzania AQAP stosuje się trzyletni cykl certyfikacyjny, obejmujący audyt certyfikacyjny oraz audyty nadzoru.
Typowy przebieg wygląda następująco:
| Etap | Termin |
|---|---|
| Certyfikacja początkowa | Rok 1 |
| Pierwszy audyt nadzoru | Zazwyczaj około 12 miesięcy po certyfikacji |
| Drugi audyt nadzoru | Zazwyczaj około 24 miesięcy po certyfikacji |
| Ponowna certyfikacja | Przed upływem ważności certyfikatu |
Dokładny harmonogram należy potwierdzić w zasadach obowiązujących w wybranej jednostce certyfikującej.
Samo uzyskanie certyfikatu nie kończy obowiązków przedsiębiorstwa. Organizacja powinna nadal utrzymywać zgodność systemu, realizować audyty wewnętrzne, analizować wyniki procesów i podejmować wymagane działania korygujące.
Ile kosztuje certyfikat AQAP 2110?
Koszt uzyskania certyfikatu AQAP zależy od zakresu certyfikacji, wielkości przedsiębiorstwa, liczby lokalizacji, złożoności procesów i stopnia przygotowania systemu zarządzania jakością.
Należy rozróżnić dwa rodzaje kosztów.
Koszt przygotowania przedsiębiorstwa do certyfikacji
Może obejmować:
- analizę luk;
- dostosowanie ISO 9001 do AQAP;
- opracowanie lub uzupełnienie dokumentacji;
- wdrożenie procesów i rozwiązań organizacyjnych;
- szkolenia personelu;
- audyt wewnętrzny;
- przygotowanie do oceny certyfikacyjnej.
Koszt certyfikacji AQAP
Jest to koszt usługi realizowanej przez jednostkę certyfikującą, obejmujący odpowiednie działania certyfikacyjne.
Na cenę mogą wpływać czas audytu, zakres działalności, liczba lokalizacji, wymagane kompetencje zespołu audytowego oraz harmonogram audytów nadzoru.
Czy certyfikat AQAP może być wliczony w cenę wdrożenia?
Tak, oferta przygotowania systemu może zostać skonstruowana jako pakiet obejmujący również koszt odrębnej usługi certyfikacyjnej, jeżeli zakres i warunki współpracy zostaną odpowiednio uzgodnione.
Z IKMJ uzyskasz gwarancję na pozytywną certyfikację AQAP.
Ile trwa przygotowanie do certyfikacji AQAP?
Czas przygotowania przedsiębiorstwa do certyfikacji zależy przede wszystkim od stopnia rozwoju istniejącego systemu zarządzania jakością.
W firmach posiadających dojrzały system ISO 9001 prace mogą koncentrować się na dodatkowych wymaganiach AQAP.
Organizacje, które nie mają jeszcze wdrożonego systemu zarządzania jakością, mogą potrzebować znacznie szerszych działań.
Na czas projektu wpływają między innymi:
- zakres działalności;
- liczba lokalizacji;
- złożoność procesów;
- liczba i znaczenie podwykonawców;
- stan dokumentacji;
- kompetencje personelu;
- zakres wymaganych zmian;
- terminy dostępne w jednostce certyfikującej.
Przygotowanie systemu może trwać od dwóch tygodni do kilku miesięcy, jednak nie należy utożsamiać czasu wdrożenia z gwarantowanym terminem otrzymania certyfikatu.
Wiarygodny harmonogram najlepiej opracować po analizie stanu przedsiębiorstwa.
Jakie korzyści daje certyfikacja AQAP?
Certyfikacja AQAP może stanowić ważny element potwierdzenia dojrzałości systemu zarządzania jakością przedsiębiorstwa działającego na rynku obronnym.
Do potencjalnych korzyści należą:
Potwierdzenie zgodności systemu jakości
Certyfikat dokumentuje wynik niezależnej oceny w zakresie określonej publikacji i programu certyfikacyjnego.
Wiarygodność wobec zamawiających
Posiadanie odpowiedniego certyfikatu może ułatwiać przedstawienie zdolności organizacji do spełniania wymagań jakościowych.
Przygotowanie do kontraktów obronnych
Certyfikacja wspiera uporządkowanie systemu jakości w obszarach istotnych dla odpowiednich zamówień wojskowych.
Lepszy nadzór nad realizacją zamówień
Stosowanie wymagań AQAP może wspierać zarządzanie ryzykiem, dokumentacją, konfiguracją, podwykonawcami i niezgodnościami.
Doskonalenie procesów
Utrzymywanie systemu i realizacja audytów sprzyjają identyfikacji problemów oraz podejmowaniu działań doskonalących.
Ważne: certyfikat AQAP nie gwarantuje uzyskania zamówienia wojskowego ani automatycznego dopuszczenia do wszystkich kontraktów NATO.
Przygotowanie do certyfikacji AQAP z IKMJ
Instytut Kształcenia Menadżerów Jakości od ponad 20 lat wspiera przedsiębiorstwa we wdrażaniu systemów zarządzania, audytach i przygotowaniu do certyfikacji.
W projektach AQAP koncentrujemy się na dopasowaniu wymagań do rzeczywistych procesów przedsiębiorstwa i obowiązków wynikających z kontraktów.
Co obejmuje nasza pomoc?
Analiza gotowości do certyfikacji
Sprawdzamy, jakie wymagania już spełnia organizacja i jakie działania są jeszcze potrzebne. Pomagamy w wyborze jednostki certyfikującej.
W indywidualnych ofertach istnieje możliwość ujęcia kosztu certyfikacji AQAP w cenie wdrożenia.
Dostosowanie systemu zarządzania jakością
Wykorzystujemy istniejące rozwiązania ISO 9001 tam, gdzie jest to możliwe i uzasadnione.
Dokumentacja AQAP
Pomagamy przygotować indywidualną dokumentację odpowiadającą zakresowi działalności i wymaganiom systemu.
Szkolenia i przygotowanie personelu
Wspieramy rozwój kompetencji osób odpowiedzialnych za jakość, procesy i audytowanie. Szkolimy Pełnomocnika ds. Jakości i Audytorów Wewnętrznych.
Więcej na: Szkolenia AQAP
Audyt wewnętrzny
Sprawdzamy gotowość organizacji i identyfikujemy niezgodności przed audytem certyfikacyjnym.
Szczegółowy opis audytu znajdziesz na stronie: Audyt AQAP
Wsparcie przed audytem zewnętrznym
Pomagamy uporządkować dokumentację, przygotować personel i zaplanować działania niezbędne do przeprowadzenia oceny.
Dlaczego warto skorzystać z IKMJ?
Nie ograniczamy współpracy do przekazania gotowych wzorów dokumentów.
Zależy nam na tym, aby system jakości był rzeczywiście stosowany, odpowiadał wymaganiom kontraktowym oraz wspierał prawidłową realizację zamówień.
Zakres współpracy ustalamy indywidualnie. Możesz zamówić pełne przygotowanie do certyfikacji AQAP albo wybrane usługi, takie jak audyt wstępny, audyt wewnętrzny, opracowanie dokumentacji czy szkolenia.
