Audyt AQAP pozwala ocenić, czy system zarządzania jakością przedsiębiorstwa spełnia wymagania właściwej publikacji NATO oraz wymagania jakościowe wynikające z realizowanych kontraktów obronnych. Umożliwia identyfikację niezgodności, ocenę skuteczności procesów i określenie działań potrzebnych do przygotowania organizacji do certyfikacji lub realizacji zamówień wojskowych.
Instytut Kształcenia Menadżerów Jakości (IKMJ) przeprowadza audyty AQAP dla przedsiębiorstw sektora obronnego, producentów sprzętu wojskowego, dostawców komponentów oraz organizacji posiadających system ISO 9001 rozszerzony o wymagania NATO.
Oferujemy trzy podstawowe rodzaje audytów:
- Audyt wstępny AQAP (analiza luk) – ocena stopnia przygotowania przedsiębiorstwa do spełnienia wymagań AQAP.
- Audyt wewnętrzny AQAP – sprawdzenie zgodności i skuteczności funkcjonującego systemu zarządzania jakością.
- Audyt dokumentacji AQAP – weryfikacja dokumentacji systemowej i kontraktowej pod kątem właściwych wymagań NATO.
Możemy również przeprowadzić audyt oceniający gotowość przedsiębiorstwa do certyfikacji AQAP 2110.
Na czym polega audyt AQAP?
Audyt AQAP jest usystematyzowaną oceną zgodności procesów, dokumentacji i stosowanych rozwiązań organizacyjnych z określonymi kryteriami audytu.
Kryteria te mogą obejmować wymagania AQAP 2110, inne właściwe publikacje NATO, odpowiednie wymagania ISO 9001 oraz postanowienia kontraktowe.
Podczas audytu weryfikujemy nie tylko to, czy organizacja posiada wymaganą dokumentację, lecz przede wszystkim czy stosowane procesy pozwalają skutecznie realizować wymagania jakościowe.
W zależności od zakresu audytu ocena może obejmować:
- odpowiedzialność kierownictwa i osób odpowiedzialnych za jakość;
- przegląd i nadzorowanie wymagań kontraktowych;
- zarządzanie ryzykiem;
- planowanie jakości;
- zarządzanie konfiguracją i zmianami technicznymi;
- nadzór nad dostawcami i podwykonawcami;
- procesy projektowania, produkcji i kontroli;
- identyfikowalność wyrobów;
- postępowanie z niezgodnościami;
- dokumentowanie wyników kontroli oraz dowodów zgodności.
Wyniki audytu wskazują, które wymagania są spełnione, gdzie występują niezgodności oraz jakie działania należy podjąć w celu doskonalenia systemu.
Szczegółowe omówienie standardów znajdziesz w naszym przewodniku po wymaganiach AQAP.
Jakie audyty AQAP wykonuje IKMJ?
Audyt wstępny AQAP – analiza luk
Audyt wstępny jest szczególnie przydatny dla przedsiębiorstw, które dopiero planują wdrożenie AQAP 2110 lub posiadają system ISO 9001 i chcą rozszerzyć go o dodatkowe wymagania NATO.
Celem analizy luk jest określenie różnic pomiędzy aktualnym stanem organizacji a wymaganiami, które powinny być spełnione.
Podczas audytu wstępnego oceniamy między innymi:
- istniejącą dokumentację systemu zarządzania jakością;
- organizację procesów i odpowiedzialności;
- sposób analizy wymagań kontraktowych;
- zarządzanie ryzykiem i konfiguracją;
- zasady nadzoru nad podwykonawcami;
- dokumentowanie wyników kontroli i badań;
- gotowość personelu do realizacji dodatkowych wymagań.
Rezultatem analizy luk jest określenie braków i obszarów wymagających dostosowania. Może ona stanowić podstawę przygotowania planu wdrożenia AQAP.
W zależności od potrzeb audyt wstępny może być samodzielną usługą lub pierwszym etapem współpracy przy wdrożeniu systemu.
Wdrożenie AQAP – dostosowanie systemu jakości do wymagań NATO
Audyt wewnętrzny AQAP 2110
Audyt wewnętrzny służy ocenie zgodności i skuteczności systemu zarządzania jakością funkcjonującego w przedsiębiorstwie.
Może być realizowany w organizacjach przygotowujących się do certyfikacji, posiadających już certyfikat AQAP lub zobowiązanych do prowadzenia audytów zgodnie z wymaganiami kontraktowymi.
Audyt wewnętrzny pozwala sprawdzić, czy:
- procesy są realizowane zgodnie z wymaganiami;
- personel zna i stosuje przypisane mu zasady;
- dokumentacja odpowiada rzeczywistym działaniom;
- organizacja właściwie nadzoruje ryzyka;
- wymagania są odpowiednio przekazywane podwykonawcom;
- wyniki kontroli i badań są wiarygodnie dokumentowane;
- niezgodności są identyfikowane i odpowiednio obsługiwane;
- działania korygujące przynoszą oczekiwane rezultaty.
W przypadku AQAP 2110 istotne jest również uwzględnienie wymagań kontraktowych i dodatkowych wymagań NATO w programie audytów wewnętrznych.
Audyt wewnętrzny AQAP przeprowadzony przez zewnętrznego audytora IKMJ może być rozwiązaniem dla przedsiębiorstw, które nie posiadają wystarczających zasobów lub kompetencji do samodzielnej oceny systemu.
Zakres audytu ustalamy z uwzględnieniem procesów organizacji, wymagań właściwej publikacji oraz ryzyka jakościowego.
Audyt dokumentacji AQAP
Audyt dokumentacji obejmuje ocenę dokumentów systemu zarządzania jakością i dokumentacji kontraktowej w odniesieniu do uzgodnionych kryteriów.
Może stanowić osobną usługę, szczególnie wtedy, gdy przedsiębiorstwo chce zweryfikować dokumentację przed jej zastosowaniem, przystąpieniem do certyfikacji lub rozpoczęciem realizacji wymagającego kontraktu.
W zależności od zakresu audytu możemy przeanalizować:
- dokumentację systemu zarządzania jakością;
- procedury i zasady zarządzania procesami;
- dokumentację przeglądu wymagań kontraktowych;
- plan jakości;
- dokumentację zarządzania ryzykiem;
- zasady zarządzania konfiguracją;
- dokumentację dotyczącą podwykonawców;
- zasady postępowania z niezgodnościami;
- dokumentację kontroli i badań.
Weryfikacja dokumentacji nie zastępuje pełnego audytu funkcjonowania systemu. Pozwala jednak zidentyfikować błędy i braki w opisanych rozwiązaniach, zanim ujawnią się podczas realizacji kontraktu lub oceny zewnętrznej.
Audyt AQAP przed certyfikacją – czy organizacja jest gotowa?
Przed przystąpieniem do certyfikacji AQAP warto ocenić, czy system zarządzania jakością został prawidłowo wdrożony i funkcjonuje zgodnie z wymaganiami.
Audyt przygotowujący do certyfikacji może obejmować zarówno przegląd dokumentacji, jak i ocenę realizowanych procesów, kompetencji personelu oraz dowodów spełnienia wymagań.
W ramach takiego audytu zwracamy szczególną uwagę na:
- zgodność systemu z właściwą publikacją AQAP;
- spełnienie odpowiednich wymagań ISO 9001;
- skuteczność zarządzania ryzykiem;
- planowanie i nadzorowanie jakości;
- zarządzanie konfiguracją;
- nadzór nad procesami zewnętrznymi;
- realizację audytów wewnętrznych;
- działania korygujące;
- wyniki przeglądów zarządzania;
- dostępność dowodów potwierdzających stosowanie wymagań.
Na podstawie wyników przedsiębiorstwo otrzymuje informację o zidentyfikowanych niezgodnościach oraz zagadnieniach wymagających poprawy przed oceną certyfikacyjną.
Audyt IKMJ nie jest audytem certyfikacyjnym i nie oznacza przyznania certyfikatu AQAP. Certyfikację przeprowadzają odpowiednie jednostki certyfikujące, na zasadach obowiązujących w danym programie.
Więcej informacji: Certyfikat AQAP – wymagania i przygotowanie do certyfikacji.
Jak przebiega audyt AQAP realizowany przez IKMJ?
Zakres i organizację audytu dostosowujemy do działalności przedsiębiorstwa, liczby procesów, lokalizacji i przyjętych kryteriów.
Współpraca obejmuje zazwyczaj pięć etapów.
1. Ustalenie celu i zakresu audytu
Na początku określamy rodzaj audytu, właściwą publikację AQAP, procesy objęte oceną i oczekiwane rezultaty.
Uzgadniamy również termin oraz zasady przeprowadzenia audytu.
2. Przygotowanie planu audytu
Opracowujemy plan uwzględniający charakter działalności, oceniane procesy, kryteria audytu oraz osoby odpowiedzialne za poszczególne obszary.
3. Przeprowadzenie audytu
Audytor analizuje dokumentację, przeprowadza rozmowy z pracownikami i weryfikuje dowody potwierdzające realizację wymagań.
W zależności od zakresu audyt może obejmować obserwację procesów produkcyjnych, kontrolnych, projektowych lub innych działań przedsiębiorstwa.
4. Raport z audytu AQAP
Po zakończeniu audytu przygotowujemy raport zawierający wyniki oceny.
Raport identyfikuje stwierdzone niezgodności oraz – w zależności od ustalonego zakresu – spostrzeżenia i możliwości doskonalenia.
5. Działania poaudytowe
Na podstawie wyników audytu przedsiębiorstwo może zaplanować działania korygujące i doskonalące.
IKMJ może również wspierać organizację w analizie przyczyn niezgodności i przygotowaniu działań prowadzących do ich usunięcia.
Rezultatem współpracy jest udokumentowana ocena systemu w ustalonym zakresie, umożliwiająca podjęcie konkretnych działań.
Co sprawdzamy podczas audytu AQAP 2110?
Poniższa tabela przedstawia przykładowe obszary weryfikacji podczas audytu systemu zarządzania jakością zgodnego z AQAP 2110.
| Obszar audytu | Przykładowy przedmiot oceny |
|---|---|
| System zarządzania jakością | Zgodność systemu z ISO 9001 i dodatkowymi wymaganiami AQAP |
| Zarządzanie kontraktem | Przegląd wymagań zamawiającego i nadzór nad ich realizacją |
| Odpowiedzialności | Kompetencje, uprawnienia i odpowiedzialności w zakresie zapewnienia jakości |
| Zarządzanie ryzykiem | Identyfikacja, analiza i kontrola ryzyka kontraktowego |
| Planowanie jakości | Zasady opracowania i stosowania planu jakości |
| Zarządzanie konfiguracją | Nadzór nad konfiguracją wyrobów i zmianami |
| Podwykonawcy | Przekazywanie wymagań i nadzór nad procesami zewnętrznymi |
| Kontrola jakości | Planowanie, realizacja i dokumentowanie badań oraz kontroli |
| Niezgodności | Identyfikacja, nadzór i działania korygujące |
| Audyty wewnętrzne | Program audytów, wyniki i kompetencje audytorów |
Zakres audytu nie musi obejmować wszystkich obszarów jednocześnie. Jest ustalany odpowiednio do celu zlecenia, rodzaju działalności i wymagań objętych oceną.
Audyt AQAP a audyt ISO 9001 – czym się różnią?
Audyt AQAP i audyt ISO 9001 mają wspólne podstawy, ponieważ AQAP 2110 uwzględnia wymagania systemu zarządzania jakością według ISO 9001.
Jednak podczas audytu AQAP należy dodatkowo zweryfikować wymagania charakterystyczne dla NATO i kontraktów obronnych.
| Audyt ISO 9001 | Audyt AQAP 2110 |
|---|---|
| Ocena zgodności systemu z ISO 9001 | Ocena zgodności z ISO 9001 oraz dodatkowymi wymaganiami AQAP |
| Ocena procesów organizacji | Dodatkowa ocena wymagań dotyczących jakości kontraktów obronnych |
| Ocena zarządzania ryzykiem | Uwzględnienie dodatkowych wymagań dotyczących ryzyka kontraktowego |
| Ocena nadzoru nad dostawcami | Weryfikacja dodatkowych wymagań dotyczących podwykonawców |
| Ocena dokumentacji i zapisów | Dodatkowe wymagania kontraktowe i dowody zapewnienia jakości |
| Ocena audytów wewnętrznych | Wymagania AQAP dotyczące programu, zakresu i kompetencji audytorów |
Jeżeli przedsiębiorstwo posiada już funkcjonujący system ISO 9001, audyt AQAP może zostać ukierunkowany na ocenę dodatkowych wymagań NATO.
Nie oznacza to jednak pominięcia wymagań ISO 9001, ponieważ pozostają one częścią podstawy systemu AQAP 2110.
Kiedy warto przeprowadzić audyt AQAP?
Audyt AQAP jest szczególnie przydatny w następujących sytuacjach:
Przed wdrożeniem AQAP
Aby zidentyfikować luki i ustalić zakres niezbędnych działań.
Po wdrożeniu systemu
Aby zweryfikować, czy nowe rozwiązania są prawidłowo stosowane i skuteczne.
Przed certyfikacją AQAP
Aby określić gotowość przedsiębiorstwa do zewnętrznej oceny systemu.
W organizacji posiadającej certyfikat AQAP
W celu realizacji programu audytów wewnętrznych i oceny utrzymania zgodności.
Przed realizacją wymagającego kontraktu wojskowego
Aby sprawdzić zdolność organizacji do spełnienia określonych wymagań jakościowych.
Po zmianach w organizacji
Na przykład po wprowadzeniu nowych procesów produkcyjnych, zmianach konfiguracji wyrobu, reorganizacji dostaw lub stwierdzeniu istotnych niezgodności.
Ile trwa i ile kosztuje audyt AQAP?
Czas i koszt audytu zależą od rodzaju usługi oraz zakresu działalności przedsiębiorstwa.
Na wycenę wpływają przede wszystkim:
- rodzaj audytu: wstępny, wewnętrzny lub dokumentacji;
- właściwa publikacja AQAP i kryteria audytu;
- wielkość przedsiębiorstwa;
- liczba lokalizacji i procesów;
- stopień złożoności działalności;
- zakres procesów projektowych, produkcyjnych i usługowych;
- liczba osób i obszarów objętych oceną;
- zakres wymaganej dokumentacji i raportowania.
Audyt dokumentacji może wymagać innej organizacji pracy niż kompleksowy audyt procesów produkcyjnych prowadzony w kilku lokalizacjach.
Dlaczego warto zlecić audyt AQAP IKMJ?
Instytut Kształcenia Menadżerów Jakości wspiera organizacje w zarządzaniu jakością, audytach, wdrażaniu systemów zarządzania i przygotowaniu do certyfikacji.
Nasze usługi audytowe uwzględniają specyfikę działalności przedsiębiorstwa, charakter realizowanych procesów oraz wymagania określone w dokumentach normatywnych i kontraktowych.
Co zapewnia współpraca z IKMJ?
- Indywidualne ustalenie zakresu audytu.
- Ocenę zgodności w odniesieniu do uzgodnionych kryteriów.
- Weryfikację dokumentacji i praktycznego funkcjonowania procesów.
- Identyfikację niezgodności oraz obszarów wymagających doskonalenia.
- Raport z audytu i omówienie wyników.
- Możliwość uzyskania dalszego wsparcia w działaniach poaudytowych.
Audyt może być przeprowadzony jako niezależna usługa, bez konieczności zlecania IKMJ całego procesu wdrożenia AQAP.
